Άρθρα
Τι Είναι η Μη Βίαιη Επικοινωνία μέρος 1ο
Το NVC σημαινει “Non-Violent communication”, στα ελληνικα “Μη-Βιαιη Επικοινωνια”.Προκειται για μια τεχνικη η οποια μας μαθαινει να εκφραζομαστε και να ακουμε τους αλλους με σκοπο να καλυψουμε τις Αναγκες μας και τις Αναγκες τους.Δυστυχως το παιχνιδι που παιζουμε συνηθως με τους αλλους ειναι το «Ποιος εχει δικιο», τις περισσοτερες φορες που επικοινωνουμε χανουμε γρηγορα το στοχο μας ο οποιος ειναι να καλυψουμε τις Αναγκες μας και αντι για αυτο, προσπαθουμε να αποδειξουμε οτι εχουμε δικιο, παιρνοντας, αλλοτε θεσεις αμυνας και αλλοτε θεσεις επιθεσης. Το αποτελεσμα ειναι να μειωνονται δραστικα οι πιθανοτητες να να παρουμε αυτο που θελουμε.Σε σχεσεις μεταξυ συντροφων, γωνεων αλλα και σε εργασιακες σχεσεις, οι προστριβες ειναι συχνες αφου δεν επικοινωνουμε στο επιπεδο των συναισθηματων και των αναγκων.
Τ
ο NVC ειναι μεθοδος του αμερικανου ψυχολογου Dr Marshall B. Rosenberg.Τα 4 στοιχεια και τα 2 τμηματα του NVC
Η βασικη φιλοσοφια της τεχνικης εχει να κανει με την αποσαφηνιση, την εκφραση και την αποδοχη των παρακατω 4 στοιχειων-συστατικων.
1. Καθαρη Παρατηρηση
Πρωτα μαθαινουμε να βλεπουμε τα πραγματα οπως πραγματικα ειναι. Αυξανουμε δηλαδη την ικανοτητα μας να Παρατηρουμε καθαρα χωρις να μπλεκουμε μεσα τις προσκολησεις μας, τις αποψεις μας, τις κρισεις μας, τις αναλυσεις μας, τις επικρισεις μας, τις προκαταληψεις μας κλπ. Ολα αυτα συσκοτιζουν την πραγματικοτητα. Ποσες και ποσες φορες δεν εχουμε αυτοματοποιημενες αντιδρασεις σε κατι που εκανε ή ειπε ο αλλος; Οι αυτοματοποιημενες αντιδρασεις μπορει να οφειλονται σε πολλες μικρες και μεγαλες προκαταληψεις-προσκολησεις οι οποιες εχουν χτισει αυτοματοποιημενους τροπους αντιδρασης επανω στους οποιους εχουμε λιγοτερο ελεγχο απο οσο θα θελαμε. Ποσες φορες δεν γενικευουμε, δεν συγκρινουμε και δεν κρινουμε. Ολα γινονται χωρις να εχουμε επιγνωση οτι καθε επικριση ειναι μια εκφραση μιας αναγκης ΜΑΣ που δεν καλυπτεται.
2. Συναισθηματα
Ποια ειναι τα συναισθηματα που προκυπτουν απο το παρατηρησιμο γεγονος. Ο αλλος δεν υπαρχει μεσα σε αυτο το βημα. Ειναι συναισθημα ΜΑΣ. Δεν λεμε «με απογοητευσες», λεμε «αισθανθηκα απογοητευση» ή «ειμαι απογοητευμενος».
3. Αναγκες
Ποια αναγκη μας δεν καλυπτεται λογω αυτου? Και εδω παλι δεν εμπλεκουμε τον αλλο. Ειναι Αναγκη ΜΑΣ. Δεν λεμε «εχω αναγκη να με κατανοεις» αλλα λεμε «η αναγκη μου για κατανοηση δεν καλυπτεται»
4. Αιτημα
Τι ακριβως θελουμε να κανει ο αλλος ωστε να καλυφθει η αναγκη μας. Εδω μπαινει ο αλλος πλεον και εμεις του λεμε τι ακριβως θελουμε να κανει ωστε να ικανοποιησει την αναγκη μας για κατανοηση. Πρεπει να ειναι κατι χειροπιαστο, κατι συγκεκριμενο και αμεσα πραγματοποιησιμο. Δεν μπορουμε να του πουμε «θελω να προσπαθησεις να με κατανοεις». Δεν ειναι χειροπιαστο.
Αυτη ειναι η φιλοσοφια της τεχνικης του NVC, φαινεται ευκολο αλλα στην πραξη πιθανα να αποδειχθει οτι δεν ειναι και τοσο. Πιθανα να αποδειχθει οτι λογω τις αγνοιας μας και του οτι δεν μπορουμε να διαχωρισουμε τα 4 παραπανω στοιχεια, εκπεμπουμε πολυ περισσοτερη βια απο οση φανταζομαστε αλλα και παλι λογω της αγνοιας μας, δεχομαστε πολυ περισσοτερη βια απο οση φανταζομαστε χωρις να το αντιλαμβανομαστε μαλιστα.
Η μεθοδος θα μας βοηθησει ωστε να ξεκαθαρισουμε αυτα τα στοιχεια.Το NVC ειπαμε οτι αποτελειται απο 4 συστατικα μεσα σε δυο τμηματα. Τα 4 αυτα συστατικα τα εκφραζουμε οταν μιλαμε και τα ψαχνουμε οταν ακουμε. Το ενα λοιπον τμημα ειναι η εκφραση των συστατικων και το δευτερο τμημα η αποδοχη τους. Οταν μας μιλανε, μαθαινουμε να αντιλαμβανομαστε τι εχει παρατηρησει ο αλλος που τον χαροποιει ή τον προβληματιζει, να διακρινουμε τα συναισθηματα του αλλου, τις αναγκες του και αφου πλεον τα εχουμε εντοπισει, μας τα εχει επιβεβαιωσει και εχουμε συνδεθει στο επιπεδο των αναγκων μαζι του, τοτε ρωταμε τι θελει να κανουμε ωστε να καλυφθουν οι αναγκες του.Στο ταξιδι αυτο οπου θα ανακαλυψουμε πολλα για τον εαυτο μας και τους γυρω μας, ο Marshall Rosenberg εχει ως βοηθους 2 ζωακια.
Το ενα ειναι το Τσακαλι, αυτο που ειμαστε σχεδον ολοι μας κατα το μεγαλυτερο ποσοστο. Το τσακαλι μιλαει Τσακαλικά, τη γλωσσα που μιλαμε τον περισσοτερο καιρο δηλαδη. Το τσακαλι ειναι βιαιο, προσπαθει δηλαδη να παρει αυτο που θελει με οπλα τις ενοχες προς τους αλλους, την ντροπη και το φοβο. Το Τσακαλι δεν εχει αιτηματα αλλα απαιτησεις. Δυστυχως το κακομοιρο, πνιγμενο στην αγνοια οπως ειναι, δεν ξερει οτι ολα αυτα καλειται να τα αντιμετωπισει μετα καθε μερα. Απο τους σπορους βιας που σπερνει καθε μερα μεσω ενοχων, εκφοβισμου, εμμεσων και αμεσων απειλων, ντροπης κλπ, φυτρωνουν δεντρα. Δεντρα δυσπιστιας για τους αλλους, επιπλεον βιας απο τους αλλους, προβληματων επικοινωνιας, μη-οικειοτητας, ψυχροτητας, συνεχομενων εντασεων, καχυποψιας, σωματικης βιας κλπ. Το κακομοιρο το τσακαλι δυστυχως μετα ζει μεσα σε αυτο το δασος και κοιταει καθε μερα να φυτρωνουν γυρω του τετοια δεντρα και δεν ξερει ουτε τι να κανει αλλα ουτε και εχει επιγνωση του λογου για τον οποιο φυτρωνουν. Το κακομοιρο το τσακαλι υποφερει και ολα του φταινε και δεν ξερει το γιατι. Και αν κανενα αλλο τσακαλι του πει καμια φορα "εσυ ριχνεις του σπορους", αυτο λογω της αγνοιας του θα πει "εγω? εγω εκανα το σωστο, αυτο που πρεπει, αυτο που του αξιζε" και αλλες τετοιες εκφρασεις οι οποιες συσκοτιζουν τη συνειδηση του".
Το αλλο ζωακι ειναι η Καμηλοπαρδαλη, μιλαει Καμηλοπαρδαλικά και βρισκεται μονιμα στη φυσικη μας κατασταση, αυτη της οικειοτητας και της συμπονοιας. Αυτης της καταστασης απο την οποια εχουμε απομακρυνθει κατα καποιο ποσοστο. Αλλα τα καλα νεα ειναι οτι για καθε βημα που θα κανουμε για να φτασουμε πισω στη φυσικη μας κατασταση, τοσο πιο ευτυχισμενοι θα γινομαστε. Η καμηλοπαρδαλη μιλαει με βαση γεγονοτα και οχι αποψεις, συναισθηματα, αναγκες και αιτηματα. Ολα ειναι ξεκαθαρα και οχι μπερδεμενα. Με τα αυτια της δεν ακουει επικρισεις ποτε, ακομη και αν της πουν «εισαι εγωιστρια», απο τα αυτια της ακουει οχι επικριση αλλα τους αλλους να εκφραζουν απεγνωσμενα τις αναγκες τους, εστω και με αυτο τον «περιεργο» τροπο. Αν της πουν «εισαι εγωιστρια», αυτη ακουει τον αλλο να λεει: «εχω αναγκη απο προσοχη, σε παρακαλω πολυ δωσε μου λιγη προσοχη!,σε εχω αναγκη!». Η Καμηλοπαρδαλη ειναι μη-βιαιη, αιτειται πραγματα, δεν απαιτει. Οταν ζηταει κατι θελει αυτος που το κανει, να το κανει επειδη το θελει. Παντα οταν ειναι ετοιμη να ζητησει κατι, δεν σκεφτεται μονο πως να θεσει ενα αιτημα αλλα σκεφτεται και ποιο θελει να ειναι το κινητρο για τον αλλο για να το κανει. Να το κανει δηλαδη οχι επειδη φοβαται οτι η καμηλοπαρδαλη θα του κρατησει μουτρα ή επειδη πιστευει οτι θα εξαγορασει τη συμπαθεια της. Μπορει να εισπραξει αρνηση στο αιτημα της και να το αποδεχτει γιατι ξερει οτι μονο τοτε ειναι αιτημα και οχι απαιτηση. Η καμηλοπαρδαλη ειναι μη-βιαιη αλλα μην το μπερδευετε με το «συμπαθητικη», «ευγενικη» κλπ. Αλλες ειναι ευγενικες, αλλες δεν ειναι. Το μη-βιαιη δεν εχει σχεση με επιθετα σαν αυτα, ουτε θετικα, ουτε αρνητικα.
Βιβλιογραφία:“Nonviolent Communication – a language of life” του Dr Marshall B. Rosenberg και το βιβλιο “Nonviolent communication – companion workbook” της Lucy Leu.
2. H αποδοση στα ελληνικα, πιθανα να εχει αρκετες παραληψεις. Προσωπικα σχολια εχουν προστεθει με σκοπο μια πιο κατανοητη αποδοση στα ελληνικα.
Πηγή:http://nvcgreece1.blogspot.gr/